Natura 2000

Tereny oznaczone znakiem z hasłem Natura 2000 z pewnością każdy widział, jednak nie każdy wie o co dokładnie chodzi. Program ten został wprowadzony w 2004 roku, ma na celu ochronę przyrody i jest regulowany prawnie przez nasze państwo.

Miejsca oznaczone tym znakiem to tereny szczególnie ważne dla zachowania zagrożonych gatunków zwierząt i odmian roślin. Są to także miejsca o wyjątkowej faunie i florze, objęte ochroną ze względu na dużą różnorodność biologiczną. Program Natura 2000 oparty jest głównie na monitorowaniu stanu objętych nim terenów. Dzięki sprawdzaniu stanu siedlisk i populacji, a także raportowaniu zachodzących tam zmian można na bieżąco kontrolować zagrożone gatunki. Sama metoda ochrony takich obszarów może być inna. Jednak w większości przypadków opiera się ona na monitorowaniu i raportowaniu stanu siedlisk.

Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000- tak brzmi pełna nazwa programu, który obejmuje całą Europę. Oprócz najważniejszych siedlisk sieć obejmuje także tereny między nimi. Nazywane są one korytarzami ekologicznymi, których funkcje pełnią przede wszystkim tereny leśne. Takie działanie sprawia, że gatunki mogą swobodnie migrować pomiędzy ważnymi ośrodkami ekologicznymi. W wielu przypadkach ułatwia to rozmnażanie osobników i utrzymanie liczebności populacji na stałym poziomie. Korytarze ekologiczne są więc bardzo ważnym elementem całego systemu, który staje się coraz lepiej chroniony.

Sieć ma na celu połączenie dwóch podsystemów. Jednym z nich są tereny ważne dla ochrony ptaków, natomiast drugi stanowią miejsca ważne dla ochrony zagrożonych gatunków innych niż ptaki. Obszary objęte programem Natura 2000 muszą być ustanowione przez każde państwo europejskie. Szacuje się, że w następnych latach obszary te mogą zajmować nawet 20% kontynentu. Nic dziwnego, większość państw już wyznaczyła miejsca objęte programem, a w wielu akcja wciąż trwa. Dziś jest to już kilkanaście procent powierzchni Europy.

Od strony prawnej Natura 2000 jest programem, za który odpowiada Ministerstwo Środowiska. To ta jednostka wyznacza sieci objęte ochroną. Za samo tworzenie obszarów objętych programem odpowiedzialna jest Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Na terenie Unii Europejskiej pieczę nad programem ma Dyrekcja Generalna Środowiska, która wchodzi w skład Komisji Europejskiej. Późniejszy nadzór nad terenami obejmują regionalne dyrekcje ochrony środowiska. Monitorowanie obszarów na poziomie Unii Europejskiej jest powierzone Europejskiej Agencji Środowiska.

Tereny objęte programem Natura 2000 to najpiękniejsze i najważniejsze pod względem ekologicznym miejsca na mapie Europy. Nic dziwnego, że na ich zabezpieczenie kładzie się duży nacisk. W końcu obszary te stanowią bogactwo europejskiej fauny i flory, są ekologicznym kapitałem kontynentu.

Nie zapominajmy, że pogram Natura 2000 jest niezależny od pozostałych metod ochrony środowiska. Mimo, że parki narodowe czy lasy państwowe są objęte osobną ochroną nie sprawia to, że nie mogą być brane pod uwagę w programie Natura 2000. Dzięki temu ich ochrona jest jeszcze bardziej wzmocniona.